Community

Het MFC It Stedhûs is het kloppende hart van Berltsum, een levendige ontmoetingsplek voor iedereen. Maar hoe zorgen we ervoor dat de exploitatie toekomstbestendig blijft en de energiekosten beheersbaar zijn? Met die vraag gingen Gosse Tijsma en Durk Metzlar van Stichting Exploitatie de afgelopen weken aan de slag en maakten samen met Stichting Vastgoed een ambitieus plan.  

Beide bestuursleden hebben samen veel ervaring op het gebied van verduurzamen. Gosse, als coördinator gemeentelijk vastgoed bij de gemeente Ooststellingwerf en Durk als voormalig projectleider vastgoedmanagement bij WoonFriesland en nu eigenaar van 12de Stad Bouwadvies. Gosse: “Met behulp van zonnepanelen, ruim 20 nieuwe kozijnen met HR++ glas, een warmtepomp en zonwerende screens willen we ervoor zorgen dat we op een duurzame manier energie kunnen opwekken en daarmee de kosten voor gas en elektra kunnen verlagen”.  

De totale kosten van het verduurzamingsproject bedragen €95.000. “Om dit te kunnen realiseren, hebben we subsidies aangevraagd”, vertelt Gosse. De provinsje Fryslân heeft vanuit het IMF inmiddels een prachtig bedrag van € 26.984 toegekend. Ook gemeente Waadhoeke ondersteund vanuit de Subsidieregeling buurten en wijkenfonds met een bedrag van €20.000. Daarnaast lopen er nog aanvragen bij het Muoike Anna Funs  en Stichting Donaties Dorpsgemeenschappen Berltsum/Wier. “Naast de aangevraagde subsidies steken we zelf ook de handen uit de mouwen en helpen vrijwilligers met werkzaamheden zoals kabels trekken en materialen sjouwen”, verteld Gosse. “Ook vinden we het belangrijk om het werk zoveel mogelijk door omliggende bedrijven te laten uitvoeren. Op die manier steunen we de lokale economie en die betrokken samenwerking is belangrijk”. De eerste werkzaamheden starten in mei en voor het einde van 2025 moeten alle werkzaamheden zijn afgerond. 

Door het plan kan de Stichting Exploitatie ervoor zorgen dat de inkomsten niet opgaan aan de energierekening maar kunnen worden besteed aan de gemeenschap, welzijn en cultuur. “Ik zou het geweldig vinden om Jochem Myjer eens te mogen verwelkomen in It Stedhûs”, aldus Gosse. “Dat is het soort energie waar we graag in willen investeren!” 

Op zaterdag 15 maart gingen we bij MFC It Stedhûs aan de slag met NL Doet!

Na een gezamenlijke start met koffie, thee en slagroomtaart gingen we onder toeziend oog van een heerlijk voorjaarszonnetje aan de slag! Aan de achterzijde van het gebouw hebben we een gedeelte van de tuin omgetoverd tot een mooie biodiverse plek met een rijk arsenaal aan hondsroos, hazelaar, Gelderse roos, witte kornoelje, zwarte vlier en Spaanse aak.

Met de hulp van de vrijwilligers: Sytze, Jan, Jurjen, Gosse, Tiede, Bart, Marije, Grytzen, Hette, Durk, Ingrid, Marcel, Alwin en Beitske kregen alle bosjes en struikjes een mooie plek om te kunnen groeien!

Namens het bestuur van Stichting Exploitatie willen we iedereen bedanken voor zijn/haar inzet. Ook willen we graag het Oranje Fonds bedanken voor de verleende subsidie!

Bekijk alle foto’s hier

Sinds zijn pensioen heeft Rients Tijsma (74) bepaald niet stilgezeten. Een aantal jaren volgde hij in de wintermaanden kookcursussen bij topkok Marco Poldervaart (bekend van It Havenmantsje in Harlingen). Samen met een aantal vrienden en kennissen leerde hij de fijne kneepjes van het vak. “Voorgerecht, hoofdgerecht en nagerecht, we maakten het allemaal,” vertelt Rients enthousiast. “Ik heb daar geleerd hoe je een perfecte eend bakt, hoe je beter kunt snijden en hoe je smaken echt goed laat uitkomen.”  

Sindsdien staat hij thuis ook regelmatig te roeren in de pannen. Simpele gerechten zoals een stamppot maar ook eigengemaakte tartaar en gebakken vis. En natuurlijk soep! Soep is een bijzonder gerecht, het is altijd goed en komt in vele variaties en vormen. Het is troostend, verwarmend en vaak verbonden aan traditie en familie. Wie is er niet opgeknapt van een kom warme kippensoep bij griep? 

Of het nu gaat om een Franse uiensoep, een Hollandse erwtensoep of een gevulde groentesoep, Rients heeft zelf geen voorkeur. “Maar mijn kleinkinderen vinden mijn mosterdsoep de allerlekkerste!” lacht Rients. Het geheim? “Goeie ingrediënten gebruiken, een extra schepje mosterd, apart gebakken spekjes en vooral goed proeven!”. “Het zit ‘m in de details” vertelt hij. “Een scheutje kookroom, wat knapperige croutons of een vleugje peterselie”.  

Vanaf het begin van dit jaar is Rients ook in de keuken van het MFC te vinden. Als vrijwilliger maakt hij hier op bestelling soepen klaar voor de lunch tijdens vergaderingen of trainingen.  
Trek gekregen? Informeer bij onze beheerder voor de mogelijkheden!

Het jaar 2024 startte met het gereed maken van de grote zaal voor de eerste voorstellingen van Elts Syn Rol. Ruim 200 meter aan gordijnen werden opgehangen langs de wanden in de grote zaal, voor een optimale geluidsbeleving tijdens de voorstellingen. In maart staken we als bestuur samen met een aantal vrijwilligers de handen uit de mouwen en deden we 21 verschillende klusjes in en rondom het MFC tijdens NL Doet. En in juni kwamen ruim 630 wandelaars van de Friese wandel-
Elfstedentocht in It Stedhûs voor koffie/thee en oranjekoek.

Het nieuwe seizoen 2024-2025 werd geopend met een spetterend optreden van twee fantastische tribute bands: The Suzie Q’s en Street Fighting Men! In de maanden daarna stonden onze deuren open voor het Hymphamp Theater, de PubQuiz en stroomde de grote zaal vol voor Drûge Durk. Het jaar werd op spectaculaire wijze afgesloten door Karina, Marjette, Geartsje, Jelia, Sander en Annamarij. Samen met vele vrijwilligers hebben zij een eigen Top 2000 café in het MFC weten te realiseren. Een ongekend aantal bezoekers kwamen langs om een spelletje te doen, stamppot te eten, een drankje te drinken of mee te doen aan de Top 2000 Quiz. Een bijzonder initiatief waar ook Omrôp Fryslân lucht van kreeg en een kijkje kwam nemen!

Bestuurlijk veranderde het afgelopen jaar ook het één en ander. Binnen Stichting Vastgoed namen we afscheid van Wytze Groen als secretaris en verwelkomden we Hette Veldema in deze functie. Durk Metzlar mochten we verwelkomen als algemeen bestuurslid bij Stichting Exploitatie.

Terugkijkend op afgelopen jaar zijn de vrijwilligers de rode draad in het geheel. Zonder de vrijwilligers die activiteiten organiseren (de Programma Commissie), helpen met klaarzetten, opruimen of achter de bar staan kan It Stedhûs niet bestaan. Stuk voor stuk spelen zij een essentiële rol in ons prachtige MFC. Als bestuur zijn wij ontzettend dankbaar dat een ieder zich op zijn eigen manier kan inzetten. Wil je ook meehelpen? Stuur ons een bericht via info@itstedhus.frl

En 2025… Inmiddels ligt er bij iedereen een programma in de bus met de activiteiten voor de komende maanden. Daarnaast
wordt 2025 het jaar waarin we als Stichting Exploitatie en Stichting Vastgoed samen aan de slag gaan met het thema verduurzaming. Maar daarover de volgende keer meer!

Wist je dat er wereldwijd zo’n 3288 RepairCafe’s zijn? Dit duurzame en circulaire concept is bedacht door Martine Postma en het eerste café werd georganiseerd in 2009 in Amsterdam. Inmiddels zijn er zo’n 160 RepairCafe’s in Nederland. En sinds kort ook in Berltsum!

Om de even week, op donderdag tussen 9:30 en 12:00 uur kun je met je defecte lamp, broodrooster en andere gebruiksvoorwerpen bij het RepairCafé in het MFC terecht. Onder het genot van een kopje koffie of thee kijken de vrijwilligers samen met je naar de reparatie en kun je, als je dat wilt, zelf ook een handje meehelpen. Jan, Durk, Bôte, Ico, Henk, John, Uilke en Hennie zijn de vrijwilligers bij het RepairCafé.

Instructieboekjes, online handleidingen, filmpjes via You Tube…. écht alles wordt uit de kast gehaald om een apparaat te kunnen repareren. John: “We hebben wel eens een machine uit elkaar gehaald en daarna weer in elkaar gezet. Maar helaas, we konden het defect niet vinden. Tot we erachter kwamen dat we de machine alleen maar hoefden te resetten …” 

En welk apparaat wordt het vaakst ingebracht voor reparatie? “Het koffiezetapparaat!” antwoordden de vrijwilligers in koor. Ze hebben het leuk en gezellig met elkaar, dat is wel duidelijk. Het repareren geeft een sociale verbinding, niet alleen onderling met de vrijwilligers maar ook met de mensen die een apparaat komen brengen.

In Nederland gooien we ontzettend veel weg. Ook dingen waar bijna niets mis mee is, en die na een eenvoudige reparatie weer prima bruikbaar zouden zijn. Helaas zit repareren bij veel mensen niet meer in het systeem en jongere generaties weten niet meer hoe dat moet. Reparatiekennis verdwijnt snel. Dat is een bedreiging voor een duurzame toekomst en voor de circulaire economie, waarin grondstoffen telkens opnieuw kunnen worden gebruikt.

Doe je ook mee?

Voor de zomervakantie konden we al verklappen dat we in dit seizoen een nieuw bestuurslid binnen Stichting Exploitatie mogen verwelkomen. Maak kennis met Durk Metzlar! Oorspronkelijk geboren in Wommels, gewoond in Tzummarum, maar uiteindelijk samen met Klaske gesetteld aan de Bitgumerdyk in Berltsum.

Het stel is al een aantal jaren druk bezig met verbouwen. De keuken waar we zitten ziet er fantastisch uit en doet me
denken aan de plaatjes uit een VT Wonen magazine. Ze hebben twee zonen, Eller (7) en Ward (3). De keuze om te gaan
wonen in Berltsum bevalt hen goed. “Alles wat we nodig hebben, is hier”.

Een tijdje geleden werd Durk al benaderd voor een bestuursfunctie binnen It Stedhûs. “Dat kwam toen niet goed uit, ik was bezig om mijn eigen bedrijf op te starten, het kweken van park- en laanbomen”. Durk verteld over zijn passie voor dingen laten groeien. Nu zijn bedrijf goed loopt is er tijd en ruimte om vrijwilligerswerk te gaan doen.

“Ik wil graag ergens instappen waar ik mijn ei kwijt kan, iets wat bij me past” aldus Durk.

Als projectleider vastgoed bij een grote woningcoöperatie is hij dagelijks bezig met het onderhoud, ver- en nieuwbouw en verduurzaming van woningen. De kennis en ervaring die hij heeft zijn een mooie aanvulling voor de Stichting Exploitatie. Hij vertelt over zijn plannen en ambities voor het verduurzamen van It Stedhûs. “Aan de ene kant lijkt het natuurlijk een nieuw pand, maar aan de andere kant zijn er nog veel mooie kansen om te verduurzamen. Kosten voor gas en elektriciteit kun je beter inzetten voor “dingen die er echt toe doen”, aldus Durk.

Durk denkt groot. Als ik hem vraag wat hij graag in het MFC zou willen zien dan denkt Durk niet aan één ding, maar meer aan een hele dag. “Een thema dag, zoals een American/Fryslân dag, met veel foodtrucks, Rock & Roll muziek en dat soort dingen”. Nou, wie weet … ●

Namens het bestuur Stichting Exploitatie MFC It Stedhûs, Beitske Stuursma

Ruim tien maanden geleden gingen wij, het nieuwe bestuur van Stichting Exploitatie los! Nu het seizoen 2023-2024 er bijna op zit is er tijd en ruimte om terug te blikken op de afgelopen maanden. Deze stonden in het teken van kennismaken, verkennen, inlezen, routes uitstippelen, structureren en netwerken. Sinds april 2024 zijn we met onze nieuwe penningmeester compleet en kunnen we alvast verklappen dat we in het nieuwe seizoen nog een nieuw bestuurslid mogen verwelkomen!   

Met Stichting Vastgoed zijn we de afgelopen periode bezig geweest met het verdelen van de taken en verantwoordelijkheden die bij een exploitatie van het MFC horen. De enorme kennis en kunde die de afgelopen jaren door de stuurgroep is verzameld is overgedragen aan de bestuursleden van deze twee stichtingen en ook komend seizoen gaan we verder met het organiseren van de samenwerking tussen beide.  

Naast een nieuw bestuur zijn ook nieuwe werkgroepen opgestart. De programmacommissie (PC) is uitgerust met diverse creatieve en organisatorische talenten waarmee al mooie plannen voor het nieuwe seizoen zijn gesmeed. Naast deze activiteiten vinden we het ook belangrijk om een plek te zijn waar initiatieven vanuit het dorp kunnen worden gerealiseerd. Wil je meedoen? Kijk op onze website om je initiatief werkelijkheid te laten worden via het aanmeldformulier op onze website. Een silent disco, sokkenbal of creatieve workshop? Wij denken graag met je mee!  

Ook de werkgroep PR en Communicatie is flink aan de slag gegaan. Als MFC hebben we onze eigen visie en missie ontwikkeld (zie ook: Missie & Visie), een professionele huisstijl en zijn we online via de Facebook en Instagram accounts.  

De ontwikkelingen vinden niet alleen binnen de muren van het MFC plaats. We kijken ook graag om ons heen. We gingen in gesprek met onze buurtgenoten, de dorpen- en wijken coördinator en evenementen coördinator van de gemeente Waadhoeke. Wat speelt er? Welke mogelijkheden zijn er om samen te werken? Kunnen we ervaringen met elkaar delen en informatie uitwisselen over bijv. duurzame voorzieningen of het behoud van vrijwilligers? 

We hebben samen ontzettend veel gedaan en we gaan met elkaar nog heel veel mooie dingen doen. Om een bruisend centrum te zijn waar mensen van alle leeftijden en achtergronden samenkomen, zich betrokken voelen bij de samenleving, en culturele activiteiten kunnen ontplooien of beleven. We willen een plek zijn waar iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt, en waar we samenwerken om de kwaliteit van leven in onze regio te verbeteren. Doe jij ook mee?  

Van links naar rechts, van achteren naar voren:
Tiede Tolsma, Karina de Vries, Bart van der Graaf, Beitske Stuursma, Marije van Dijk & Gosse Tijsma

Op zaterdag 16 maart vond de allereerste editie van NL Doet plaats in MFC It Stedhûs. 

De dag begon rond tien uur met een smakelijke plak Poffert (een Gronings streekgerecht) met een dikke lik roomboter. Speciaal gemaakt door één van de vrijwilligers, Grietje. 

Na een rondje koffie (en een strak geregisseerde planning door Engele Bouwma) zijn we vanwege de weersverwachting buiten gestart. En wie goed doet, goed ontmoet … De zon liet zich van zijn beste kant zien waardoor de fysieke arbeid al snel resulteerde in open jassen en blije gezichten. Rondom het MFC werd er geveegd, onkruid gewied, puin geruimd, gesnoeid en het uithangbord van It Piipskoft kreeg eindelijk een mooie plek aan de buitenmuur.  

Na een complete lunch met broodjes en soep kon iedereen weer even opladen voor het tweede deel van de dag. De ontruimingsplattegronden en prijslijsten kregen een plekje aan de muur, het magazijn van It Piipskoft werd opgeruimd en het invalide parkeerplek werd voorzien van een eigen bord.  

Sander Born heeft een mooie compilatie van de dag gemaakt, heb jij ‘m al gezien? Check onze Facebook of Instagram.
 

Elke dinsdagmiddag, tussen twee en half vier is volksdansvereniging de Trochsetters te vinden in
de grote zaal van It Stedhûs. Na de sluiting van ‘t Heechhout moesten de dames noodgedwongen
uitwijken naar Wier maar sinds september 2023 zijn ze weer terug in eigen dorp.

De groep bestaat uit ruim 30 leden, voornamelijk vrouwen maar ook mannen zijn van harte welkom. Terwijl ik met een aantal leden aan een tafel in de foyer zit, druppelt de ene na de ander binnen en iedereen wordt enthousiast begroet.
Volksdansen, tegenwoordig ook wel werelddansen genoemd, zet je in beweging. En dat bewegen goed voor je is, dat weten we allemaal. Het verkleint de kans op allerlei ziektes en van bewegen word je blij. De verschillende stijlen en technieken worden aangeleerd door Jildouw Elgersma, nu ruim drie jaar docent bij de Trochsetters. De verschillende dansen die ze uitvoeren, vinden hun oorsprong uit verschillende landen: Europa, Zuid-Amerika, Israël of Griekenland. En het
uitvoeren van die verschillende dansen vergt ook soms enige cognitieve training. Zo blijft niet alleen je lijf, maar ook je hersenen fit. En bang voor blauwe tenen? Joukje lacht me toe: ‘“dat gebeurt hier eigenlijk nooit!’

Het valt mij op hoe open en hartelijk deze dames zijn. Het sociale element bij deze vereniging speelt een grote rol, voor het aangaan van nieuwe sociale contacten of invulling van de dag. Een van de leden vertelt dat ze vroeger op de camping als meisje van acht al samen met haar vriendinnetjes ging volksdansen en dit sinds een aantal weken weer heeft opgepakt. Jong geleerd is oud gedaan!

Antje Bootsma heeft ruim 40 jaar de club geleid en is één van de oudste leden, Richtsje Jasper zit
er al 25 jaar bij. In oktober dit jaar bestaat de volksdansvereniging de Trochsetters 50 jaar. Het is een vereniging met hogere getallen. Niet alleen qua leeftijd (de gemiddelde leeftijd ligt tussen de 60 en 87 jaar), maar dat zit ‘m vooral ook in de hoge betrokkenheid en de hoeveelheid plezier. Ook zin om mee te doen? Loop dan eens binnen op een dinsdagmiddag
en laat je verrassen!

Namens MFC It Stedhûs, Beitske Stuursma

De ingang van MFC It Stedhûs in Berltsum wordt nu gemarkeerd met een heel oude stoeppaal. Deze stoeppaal is al heel lang in Berltsum en heeft waarschijnlijk meerdere functies gehad. Het laatst diende hij als ‘wriuwpeal’ voor het vee in een weiland aan de Wiersterdyk. Hij dreigde te verdwijnen en na wat omzwervingen is deze geschonken aan de stichting Oudheidkamer De Grusert. Nu heeft deze markante paal een vaste plek bij It Stedhûs waar ook het dorpsarchief van De Grusert ondergebracht is.

In Fryslân stond op veel meer plekken zo’n paal in steden en de grotere dorpen. De bewoners van een huis kregen het recht van gebruik van een deel van de weg voor het huis. Men mocht dat deel van de weg verharden en de weg zelf was nog niet verhard. Zo ontstonden de stoepen vóór de huizen. Op die stoepen gebeurde van alles, de verkoop van spullen en het was de plek waar de mensen samenkwamen.  De stenen markeerden de hoeken van.

De functie van deze stoeppalen verdween en zo verdwenen er steeds meer van deze palen. Soms kwamen ze terecht in musea of werden gebruikt als grafsteen. Op Terschelling zijn veel van deze stoeppalen in ere hersteld.

De steen dateert uit de periode dat Berltsum een begin van stadsrechten heeft gehad. We weten niet precies wat vroeger de functie is geweest maar als aanduiding van samenkomst van dorpsbewoners is er geen betere plek te bedenken dan bij het nieuwe Stedhûs.